Z tego artykułu się dowiesz:
- Czym jest ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE i jaki jest jej obecny status legislacyjny?
- Jakie poprawki senat wprowadził do ustawy SAFE związanej z finansowaniem obronności Polski?
- Dlaczego kwestia warunkowości jest istotna w kontekście przyjmowania środków z unijnego Instrumentu SAFE?
- Jakie wyzwania związane z regulacjami VAT mogą wpłynąć na realizację projektów finansowanych z SAFE?
- Co oznacza pożyczka z SAFE dla polskiego budżetu i jakie korzyści może przynieść finansowo?
W środę rozpoczyna się posiedzenie Sejmu, na którym posłowie znów zajmą się pożyczkami na uzbrojenie z unijnego instrumentu SAFE. W ubiegłym tygodniu senatorowie wprowadzili zapowiadaną przez ministra finansów Andrzeja Domańskiego poprawkę, zgodnie z którą pożyczki zaciągnięte na zakup uzbrojenia z UE będą spłacane z innej puli niż 3 proc. PKB, które trafiają do resortu obrony zgodnie z ustawą o obronie ojczyzny. To była jedna z dwóch głównych obiekcji obozu prezydenckiego dotyczących tego programu, ponieważ brak takiego zapisu mógł za kilka lat doprowadzić do tego, że większość budżetu MON zamiast na obronność, szłaby na spłatę właśnie zaciąganych kredytów.
Program SAFE przewiduje łącznie 150 mld euro wsparcia w postaci nisko oprocentowanych pożyczek na zakupy sprzętu wojskowego, w dużej mierze produkowanego w Europie. Program ma wspierać państwa UE we wzmacnianiu ich potencjału obronnego, a także zmniejszać ich uzależnienie od uzbrojenia z USA.
Druga wątpliwość dotyczy tego, że te środki będą wstrzymane przez Brukselę ze względów politycznych. – Mogę zwrócić uwagę na jeden zasadniczy element, to jest element warunkowości. On jest oczywiście dużym problemem, bo mamy jako Polska złe doświadczenia z warunkowością – wyjaśniał prezydencki minister Marcin Przydacz w kanale Polsat News. Strona rządowa twierdzi jednak, że w tym wypadku nie ma mowy o powtórce z Krajowego Planu Odbudowy, a warunkowość dotyczy po prostu sprzeniewierzenia tych środków np. wydawania ich na inne cele niż projekty obronne.
Niezależnie od tej debaty, można założyć, że jeszcze w tym tygodniu ustawa trafi na biurko prezydenta Karola Nawrockiego. Nawet jeśli największa partia opozycyjna – Prawo i Sprawiedliwość zagłosuje przeciw. Z wypowiedzi jego doradców wynika, że prezydent nie podjął jeszcze decyzji. Jeśli Zwierzchnik Sił Zbrojnych ustawę zawetuje, to środki z SAFE resort obrony będzie mógł wydawać poprzez funkcjonujący już Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych. Wówczas trzeba będzie szukać alternatywnych sposobów na zakupy projektów z Ministerstwa Infrastruktury i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, czyli m.in. sprzętu dla Straży Granicznej.
