Do tej pory wyda­wało się, że fran­cu­ski kon­cern stocz­niowy Naval Group wkrótce otrzyma zamó­wie­nie od rządu w Atenach na budowę dwóch fre­gat typu Belh@rra. List intencyjny w tej sprawie podpisano w 2019 r. Teraz oka­zuje się jed­nak, że szanse na zawarcie kon­traktu ma także nie­miecki hol­ding thys­sen­krupp Marine Systems. Firma oferuje Grekom wie­lo­za­da­niowe fre­gaty typu MEKO A200.

Grecja współpracuje z Izraelem

Grecki rząd w ostat­nim cza­sie podej­muje sze­reg dzia­łań mających na celu wzrost zdolności operacyjnych sił zbroj­nych. Jest to zwią­zane przede wszyst­kim z napię­ciem w rela­cjach z Turcją.

Czytaj także: MEKO dla Brazylii

W poło­wie wrze­śnia szef grec­kiego rządu Kyriakos Mitsotakis ofi­cjal­nie potwier­dził zakup 18 samo­lo­tów wie­lo­za­da­nio­wych Rafale, pro­du­ko­wa­nych przez fran­cu­ską firmę Dessault Aviation.

Wcześniej, w czerwcu, grecka firma stocz­niowa ONEX Neorion i spółka Israel Shipyards pod­pi­sały umowę o wspól­nej budo­wie kor­wety typu Themistocles. Będzie to okręt bazu­jący na zmo­dy­fi­ko­wa­nym pro­jek­cie jed­nostki typu Saar S‑72 dla Polemiko Naftiko. To dopiero począ­tek grecko-izra­el­skiej współ­pracy przemysłów stoczniowych. Strony mają w pla­nach pro­duk­cję kolej­nych sze­ściu takich jed­no­stek.

Z kolei nieco wcze­śniej, w maju br., mini­stro­wie obrony Grecji i Izraela pod­pi­sali mię­dzy­rzą­dowe poro­zu­mie­nie doty­czące wyle­asin­go­wa­nia przez Greków nie­ujaw­nio­nej liczby (w zagra­nicz­nych mediach spe­cja­li­stycz­nych pisze się o „kilku sztu­kach”) tak­tycz­nych bez­za­ło­go­wych samo­lo­tów śred­niego zasięgu Heron. Pro­du­cen­tem maszyn jest kon­cern Israel Aerospace Industries. Bezzałogowce będą wyko­rzy­sty­wane przez Siły Zbrojne Grecji przede wszyst­kim do moni­to­ro­wa­nia gra­nic oraz misji roz­po­znaw­czych i patro­lo­wych nad obsza­rami mor­skimi.

Czytaj także: Grecja zwiększy wydatki obronne?

Napięcie w rela­cjach pomię­dzy Atenami i Ankarą wymu­siło na Grekach szu­ka­nie sojusz­ni­ków wśród państw basenu Morza Śródziemnego, stąd też zwrot w stronę Jerozolimy. Podpisanie umowy o leasingu bez­za­ło­go­wców Heron było wyda­rze­niem prze­ło­mo­wym. Porozumienie sta­nowi pierw­szą w histo­rii umowę zawartą pomię­dzy resortami obrony Grecji i Izraela.

Grecja współpracuje z Francją

Jeżeli zaś cho­dzi o part­ne­rów z Europy, to w ostat­nim cza­sie Grecja sta­wiała na współ­pracę z Francją. Zwłasz­cza w sferze budowy okrę­tów nawod­nych. W paź­dzier­niku 2019 r. mini­stro­wie obrony Grecji i Francji pod­pi­sali list inten­cyjny w spra­wie zakupu przez Ateny dwóch fre­gat typu Belh@rra za kwotę ok. 1,5 mld euro. Belh@rra to eks­por­towa nazwa naj­now­szego okrętu opra­co­wa­nego przez kon­cern Naval Group. Projekt powstał w ramach programu fregat „obronno-interwencyjnych” FDI (fr. Frégates de défense et d’intervention).

Jak na razie jedy­nym nabywcą fre­gat typu FDI jest fran­cu­ska Marine natio­nale. W paź­dzier­niku 2017 r. fran­cu­ska Dyrekcja Generalna ds. Uzbrojenia (DGA) zamó­wiła pięć takich okrę­tów. Koszt kontraktu oszacowano na ok. 3,8 mld euro. W paź­dzier­niku ub.r. w stoczni Naval Group w Lorient uro­czy­ście roz­po­częto budowę pierw­szej fre­gaty FDI. Do francuskiej marynarki trafi w 2023 r.

Czytaj także: Grecja zmodernizuje flotę myśliwców Mirage 2000

Naval Group od wielu mie­sięcy mocno stara się o pozy­ska­nie kon­traktu na budowę fre­gat dla Grecji. Francuski kon­cern przy­go­to­wał spe­cjalną ofertę współ­pracy z grec­kim prze­my­słem, a także pod­pi­sał umowy z trzema tam­tej­szymi uczel­niami wyż­szymi. Oferta koope­ra­cji prze­my­sło­wej obej­muje trans­fer tech­no­lo­gii i usta­no­wie­nie w Grecji zdol­no­ści m.in. do obsługi fre­gat typu Belh@rra w całym cyklu życia. Wydawało się więc, że do pod­pi­sa­nia grecko-fran­cu­skiej umowy okrę­to­wej jest już bar­dzo bli­sko, ale w poło­wie wrze­śnia br. nastą­pił nagły zwrot akcji.

12 wrze­śnia pre­mier Kyriakos Mitsotakis ogło­sił w Salonikach naj­waż­niej­sze pro­jekty moder­ni­za­cji Sił Zbrojnych Grecji. To wów­czas potwier­dził zakup 18 samo­lo­tów wie­lo­za­da­nio­wych Rafale. W odnie­sie­niu do zakupu okrę­tów zapo­wie­dział pozy­ska­nie nie dwóch, jak zapi­sano w liście inten­cyj­nym z Francuzami, ale czte­rech jed­no­stek. Nie wymienił jednak przy tym ich pro­du­centa.

Czytaj także: Grecja odbiera 70 śmigłowców

Według grec­kich mediów, Ateny mogą osta­tecz­nie nie zde­cy­do­wać się na zakup fre­gat fran­cu­skich lecz kupić cztery fre­gaty typu MEKO A200. Jednostki oferuje nie­miecki hol­ding stocz­niowy thys­sen­krupp Marine Systems (tkMS).

Niemcy w grze o greckie kontrakty

Trzeba pod­kre­ślić, że obec­nie nie ma żad­nej ofi­cjal­nej infor­ma­cji na ten temat. Są jed­nak pewne fakty, które mogą wska­zy­wać, że Grecy przy­chylni są nie­miec­kiej ofer­cie. Premier Kyriakos Mitsotakis w swo­jej wypo­wie­dzi stwier­dził, że rząd pla­nuje zakup czte­rech nowych fre­gat i jed­no­cze­śnie moder­ni­za­cję czte­rech innych jed­no­stek. Polemiko Naftiko obec­nie, oprócz dziewięciu starych (dwóch zbudowanych dla Grecji i siedmiu eks­ho­len­der­skich) fre­gat typu Elli (wcielonych w latach 1979-1983), eks­plo­atuje cztery okręty typu MEKO 200HN. W grec­kiej flo­cie okre­ślane jako typ Hydra.

Okręty zbudowano w latach 1992 – 1998, a Grecy wynie­śli ze współ­pracy z Niemcami bardzo dobre doświad­cze­nia. Tylko pierw­sza z czte­rech jed­no­stek powstała w nie­miec­kiej stoczni Blohm+Voss w Hamburgu. Pozo­stałe trzy powstały w, nale­żą­cej do Hellenic Shipyards, stoczni w Skaramagas koło Aten.

Czytaj także: Grecja kupuje Reapery

O zamia­rze prze­pro­wa­dze­nie moder­ni­za­cji tych okrę­tów grecki resort obrony infor­mo­wał już w kwiet­niu 2018 r. Mówiono się o tym także wcze­śniej, w 2015 r. Ateny nie zdecydowały się jednak na ten krok. Najprawdopodobniej z przyczyn budżetowych.

Modernizacja połączona z zakupem

Rok póź­niej grec­kie Kolegium Połączonych Szefów Sztabów pod­jęło decy­zję o moder­ni­za­cji czte­rech fre­gat typu Hydra za kwotę 150 mln euro. Wszyst­kie prace zostaną zre­ali­zo­wane w bazie grec­kiej mary­narki wojen­nej w Salaminie. Dzięki moder­ni­za­cji okręty pozo­staną w służ­bie do 2035 r.

Jest więc praw­do­po­dobne, że pod­czas nego­cja­cji doty­czą­cych moder­ni­za­cji fre­gat, tkMS zapro­po­no­wał Grekom atrak­cyjną ofertę współ­pracy w zakre­sie moder­ni­za­cji okrę­tów typu Hydra, a także przy budo­wie czte­rech nowych fre­gat typu MEKO A200. Strategia nie­miec­kiego hol­dingu zakłada bowiem wcho­dze­nie w ści­słą współ­pracę z lokal­nym prze­my­słem w pań­stwie part­nera. Rozwiązanie takie mogłoby być korzystne nie tylko dla grec­kiego prze­my­słu, ale także dla Polemiko Naftiko. Greccy mary­na­rze od lat dosko­nale znają nie­miec­kie okręty. Dzięki budo­wie nowych fre­gat i moder­ni­za­cji już eks­plo­ato­wa­nych jed­no­stek z typo­sze­regu MEKO, Grecy nie tylko zdo­będą nowe doświad­cze­nia, ale ich mary­narka będzie dys­po­no­wała ośmioma nowo­cze­snymi fre­ga­tami wie­lo­za­da­nio­wymi, sta­no­wią­cymi poważną siłę na Morzu Śródziemnym. To ozna­cza także niż­sze koszty logi­styki w całym cyklu życia tych jed­no­stek.