Obronność to nie tylko wyzwanie militarne, ale również szansa rozwojowa dla polskiej gospodarki – przypominają polskie instytucje: PFR, BGK, PAIH, KUKE, PARP i ARP. Właśnie z takim przesłaniem, pod marką Team Poland, po raz pierwszy pojawią się wspólnie na XXXIV Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego w Kielcach. Zaprezentują między innymi przykłady firm, które przy ich wsparciu z sukcesem realizują ekspansję zagraniczną w obszarze obronnym, technologii kosmicznych, cyberbezpieczeństwa czy dual-use.
Jedną z instytucji, które traktują bezpieczeństwo i odporność gospodarki jako długoterminowy kierunek rozwoju perspektywie jest Polski Fundusz Rozwoju (PFR). W ogłoszonej przez spółkę w 2025 roku strategii odporność gospodarcza i obronna to jeden z kluczowych kierunków działań, podobnie jak innowacyjność i autonomia technologiczna kraju.
Choć znaczenie inwestycji w bezpieczeństwo dostrzegane jest w całej Europie, Polska na tym tle wyróżnia się, a w wielu obszarach ma wręcz szansę stać się liderem. Szanse, ale i skala wyzwań stojących przed Polską jest ogromna. W 2026 r. nasz kraj przeznaczy na obronność ok. 4,8 proc. PKB – proporcjonalnie najwięcej w NATO – z czego ponad 50 proc. stanowią wydatki na sprzęt.
W przypadku sektora obronnego oznacza to patrzenie szerzej niż tylko na zakup nowoczesnego uzbrojenia. O bezpieczeństwie państwa decydują również krajowe kompetencje technologiczne, zdolności produkcyjne, dostęp do kapitału oraz przedsiębiorstwa zdolne do rozwijania i skalowania rozwiązań o znaczeniu strategicznym. To na styku tych obszarów coraz częściej pojawia się przestrzeń dla współpracy instytucji rozwoju, przemysłu, inwestorów, nauki i wojska.
Konkretne kroki w wyścigu o autonomię
Takie założenia legły u podstaw programu PFR Deep Tech – przełomowego pod względem filozofii inwestowania przez państwo programu, ogłoszonego przez PFR w maju 2025 r. roku pod auspicjami ministra finansów, Andrzeja Domańskiego.
Program działa w formule funduszu funduszy: 300 mln zł zapewnia PFR, a minimum drugie tyle mają wnieść inwestorzy prywatni i instytucjonalni. Udział PFR Ventures nie może przekroczyć połowy kapitalizacji danego funduszu, co oznacza, że każda złotówka z programu ma mobilizować co najmniej jedną złotówkę z innych źródeł. Kapitał ma trafić, za pośrednictwem 3–5 wyspecjalizowanych funduszy VC, do 50–80 projektów rozwijających zaawansowane technologie.
Do tej pory około 130 mln zł trafiło do funduszu Expeditions II, a 65 mln zł do funduszu Balnord. Łącznie publicznie ogłoszone alokacje objęły więc 195 mln zł, czyli 65 proc. budżetu PFR Deep Tech. W lipcu 2026 r. Expeditions II zakończył pozyskiwanie kapitału z kwotą 197 mln euro, natomiast Balnord dysponował 300 mln zł.
Kapitał PFR Deep Tech już pracuje na globalny sukces polskich technologii. Balnord, jeden z funduszy zasilonych w ramach programu, zainwestował m.in. w Microamp – polską spółkę rozwijającą zaawansowane systemy łączności 5G dla przemysłu i sektora obronnego. Dziś technologię Microamp testuje brytyjskie Ministerstwo Obrony w ramach kontraktu zawartego dzięki NATO DIANA, a spółka pozyskała kolejne 6,5 mln euro z prestiżowego EIC Accelerator. To pokazuje, że polskie technologie mogą już dziś konkurować na najbardziej wymagających rynkach świata.
PFR Deep Tech nie wyczerpuje jednak potrzeb rynku, zwłaszcza na kolejnych etapach rozwoju firm.
Jednym z największych wyzwań pozostaje zapewnienie polskim innowacyjnym firmom kapitału potrzebnego do osiągnięcia większej skali i międzynarodowej ekspansji. Aby sprostać temu wyzwaniu, jesienią 2025 r. PFR, BGK, Europejski Fundusz Inwestycyjny i PZU uruchomiły Innovate Poland – pierwszą w Polsce inicjatywę, która na dużą skalę łączy kapitał publiczny i prywatny. W pierwszej fazie co najmniej 4 mld zł ma zostać zainwestowane, za pośrednictwem funduszy venture capital, private equity i private debt, w blisko 300 polskich przedsiębiorstw.
Systematyczne pobudzanie ekosystemu
Uzupełnieniem instrumentów finansowych jest rozwijany przez PFR program IDA (Investments and Dual-use tech Adaptation). Jego celem jest łączenie środowiska innowacji z sektorem obronnym i tworzenie warunków, w których technologie mogą szybciej odpowiadać na rzeczywiste potrzeby użytkowników. To szeroka platforma łącząca świat innowacji z sektorem obronnym, oparta na trzech filarach: aktywnym poszukiwaniu talentów (IDA Discovery), akceleracji przygotowującej cywilny biznes do współpracy z armią (IDA Bootcamp) oraz testowaniu i weryfikacji rozwiązań w warunkach zbliżonych do operacyjnych (IDA Verify). Mechanizm ten pozwala precyzyjnie dopasować nowe technologie do rzeczywistych potrzeb odbiorców.
Międzynarodowa ekspansja z Team Poland
Istotne znaczenie – oprócz pobudzania wzrostu start-upów czy wspierania scale-upów – ma wzmacnianie dobrze już osadzonych polskich spółek w realizacji ich ambicji, zwłaszcza tych związanych z ekspansją zagraniczną. Polskie firmy technologiczne mają potencjał, aby konkurować na rynkach zagranicznych. Potwierdzają to dane Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu (PAIH). Eksport sektora technologii bezpieczeństwa i dual-use wzrósł z 67 mln USD w 2014 r. do ponad 2,67 mld USD w 2024 r., notując średnioroczną dynamikę (CAGR) na poziomie 44,5 proc. Istotną kategorią w tym bilansie są dziś m.in. bezzałogowe statki powietrzne i zaawansowana optyka. Potwierdzają to historie sukcesów takich spółek jak Grupa WB, ICEYE, Satim czy Creotech Instruments. Jednak na globalnym rynku sam innowacyjny produkt rzadko wystarcza do odniesienia sukcesu. Organizacje przedsiębiorców coraz częściej zwracają uwagę, że w obecnych uwarunkowaniach rodzime firmy potrzebują silnego instytucjonalnego oparcia, by z powodzeniem konkurować z zagranicznymi podmiotami na globalnych rynkach.
Odpowiedzią jest inicjatywa Team Poland, integrująca zasoby i kompetencje PFR, BGK, KUKE, PAIH, PARP i ARP w spójny model „one-stop-shop”. Dzięki połączeniu instrumentów kapitałowych, finansowych, gwarancyjnych, ubezpieczeniowych i wsparcia ekspansji zagranicznej polskie firmy mogą otrzymać kompleksowe wsparcie na kolejnych etapach rozwoju.
Przykłady polskich przedsiębiorstw, które skorzystały ze wsparcia instytucji tworzących Team Poland pokazazują, że firmy są gotowe na ekspansję. PESA przejęła niemieckiego producenta tramwajów HeiterBlick, VIGO Photonics nabyło aktywa amerykańskiej spółki InfraRed Associates, a Grupa Euvic – przy finansowaniu PFR – konsoliduje pięć spółek IT na rynku ukraińskim. Transakcje te pokazują model działania, który może zostać wykorzystany także w sektorze bezpieczeństwa: połączenie kapitału, finansowania, zabezpieczenia ryzyka i wsparcia ekspansji zagranicznej.
Dla PFR wsparcie krajowych przedsiębiorstw nie kończy się na zapewnieniu finansowania. Celem jest budowanie firm zdolnych do skalowania działalności i rozwijania własnych technologii. W sektorze obronnym ma to szczególne znaczenie, bo silny przemysł i własne kompetencje technologiczne są nieodłącznym elementem odporności państwa, a jednocześnie mogą stać się źródłem nowych przewag konkurencyjnych polskiej gospodarki. Taki jest również cel obecności PFR i Team Poland na MSPO: przekuć rosnące potrzeby bezpieczeństwa w trwałe zdolności polskich firm.
Europejskie państwa przywiązują coraz większą wagę do własnych zdolności produkcyjnych oraz możliwości szybkiego reagowania na kryzysy. W tym kierunku ewoluują również instrumenty europejskich i krajowych instytucji finansowych, które coraz częściej uwzględniają potrzeby sektora obronnego oraz technologie o podwójnym zastosowaniu.
MSPO jest naturalnym miejscem na to, by pokazać ten potencjał oraz rozmawiać o tym, jak te instrumenty przełożyć na konkretne inwestycje, partnerstwa i kontrakty dla polskich firm.
Team Poland to program wsparcia ekspansji zagranicznej polskich przedsiębiorstw, realizowany przez polskie instytucje rozwoju: PFR, BGK, PAIH, KUKE, ARP i PARP.
Więcej: www.teampoland.eu
Dzisiejsze innowacje to jutrzejsze bezpieczeństwo
Mikołaj Raczyński wiceprezes zarządu PFR SA ds. inwestycji
Polska z punktu widzenia globalnych inwestorów znajduje się dziś w sąsiedztwie strefy konfliktu. Jak ten fakt wpływa na nasze perspektywy gospodarcze i wizerunek na rynkach kapitałowych?
Ryzyko geopolityczne nie zniknęło i inwestorzy nadal je uwzględniają. Zmieniło się jednak postrzeganie Polski: jesteśmy stabilną gospodarką, członkiem Unii Europejskiej i kluczowym filarem wschodniej flanki NATO. Bliskość wojny jest obciążeniem, ale daje nam również wyjątkową wiedzę o potrzebach współczesnego pola walki i lukach w łańcuchach dostaw. W połączeniu z silnym zapleczem inżynierskim tworzy to potencjał, by Polska stała się jednym z europejskich centrów technologii deep tech i dual-use. Kilka miesięcy temu nazwałem to „oknem możliwości” otwierającym się przed Polską. Ale jeśli go nie wykorzystamy teraz, to może się ono nie powtórzyć.
Budżet modernizacyjny Wojska Polskiego jest dziś bezprecedensowy. W jaki sposób możemy wykorzystać te nakłady, aby stały się one impulsem rozwojowym nie tylko dla armii, ale dla całej gospodarki?
Doświadczenia takich państw jak Stany Zjednoczone czy Korea Południowa pokazują, że wydatki obronne nie powinny być traktowane wyłącznie jako koszt. Mogą stać się inwestycją i jednym z nowych motorów wzrostu, jeżeli będą budować krajową produkcję, kompetencje technologiczne, zaplecze badawczo-rozwojowe i zdolności eksportowe. Nie oznacza to, że wszystko musimy produkować w Polsce, ale możliwie duża część wartości powinna pozostawać w krajowych łańcuchach dostaw. Państwo nie zrobi tego samo – programy publiczne powinny mobilizować prywatny kapitał, a nie go zastępować.
W kontekście budowania odporności gospodarczej w przestrzeni publicznej powraca koncepcja repolonizacji. Jak powinna być ona definiowana w XXI wieku?
Repolonizacja nie powinna oznaczać nacjonalizacji ani dążenia do pełnej samowystarczalności. Chodzi o wzmacnianie krajowego kapitału prywatnego oraz utrzymywanie w Polsce kluczowych kompetencji, technologii i centrów decyzyjnych. Nie musimy produkować wszystkiego, ale powinniśmy dysponować zasobami, które zapewniają nam sprawczość i odporność w strategicznych obszarach. Rolą PFR jest mobilizowanie prywatnego kapitału i wspieranie polskich firm w inwestycjach, konsolidacji oraz ekspansji zagranicznej, a nie zastępowanie prywatnego rynku.
Materiał Partnera
