Rządowy plan B ws. SAFE. Wiemy, kiedy Polska zawrze umowę ws. pożyczki

Rząd przyjął uchwałę o programie „Polska Zbrojna”, w której Rada Ministrów upoważniła ministra obrony narodowej oraz ministra finansów i gospodarki do podpisania umowy dotyczącej SAFE. Chodzi o 43,7 mld euro, które rząd Polski chce pożyczyć od Unii Europejskiej.

Piątkowa uchwała jest reakcją na czwartkowe weto prezydenta Karola Nawrockiego, który zdecydował, że nie podpisze ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększania Bezpieczeństwa SAFE. W jego przekonaniu, zagraża ona suwerenności Polski. Zbigniew Bogucki, szef Kancelarii Prezydenta, nazwał uchwałę Rady Ministrów „obejściem prawa” i zarzucił rządowi łamanie Konstytucji.

Warto jednak przypomnieć, że pożyczki na uzbrojenia, m.in. z Korei Południowej w czasie rządów Prawa i Sprawiedliwości, także były zaciągane bez specjalnej zgody ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudy.

Umowa na pożyczkę w najbliższych tygodniach

Weto prezydenta Nawrockiego nie wstrzyma działań rządu. W najbliższych tygodniach, być może jeszcze w marcu, ma dojść do podpisania dwóch umów z Unią Europejską: pożyczkowej i operacyjnej.

– Komisja Europejska finalizuje obecnie umowę pożyczkową, aby móc ją podpisać z polskimi władzami i wypłacić zaliczkę już w kwietniu – poinformował Thomas Regnier, rzecznik prasowy KE. Zaliczka ma wynosić 15 proc. całej kwoty, a więc ponad 6 mld euro (ponad 25 mld zł).

Czytaj więcej

Modernizacja Sił Zbrojnych

Wojna w Zatoce Perskiej może wpłynąć na dostawy uzbrojenia dla Polski

W USA zakontraktowaliśmy m.in. czołgi Abrams, samoloty F-35, ale też baterie Patriot i pociski do nich. Jest ryzyko, że dostawy tych ostatnich mogą...

Jakie są konsekwencje prezydenckiego weta? By wykorzystać pożyczane środki, rząd skorzysta z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ), który powstał w wyniku przyjętej w 2022 r. ustawy o obronie Ojczyzny. To właśnie za pomocą tego funduszu, którego operatorem jest Bank Gospodarstwa Krajowego, były brane pożyczki m.in. na uzbrojenie z Korei Południowej czy ze Szwecji.

Poprzez FWSZ może nie być możliwe sfinansowanie planowanych wcześniej w ramach SAFE działań Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, m.in. zakupu pojazdów dla Straży Granicznej, czy planów Ministerstwa Infrastruktury. Za to dobrą wiadomością jest to, że w uchwale rząd podtrzymał deklarację, iż pieniądze pożyczane w ramach Instrumentu SAFE nie będą spłacane z budżetu resortu obrony narodowej, co było m.in. jednym z punktów spornych z opozycją w trakcie prac nad zawetowaną ustawą. Taki zapis gwarantuje, że 3 proc. PKB, które zgodnie z ustawą o obronie Ojczyzny co roku musimy wydawać na obronność, nie będą przeznaczane na spłatę zaciąganych właśnie pożyczek.

W 80 dni dookoła SAFE

Co dalej? Teraz olbrzymią pracę będzie musiała wykonać Agencja Uzbrojenia, która odpowiada za kontraktowanie sprzętu, i przedstawiciele przemysłu zbrojeniowego. W ciągu 80 dni trzeba będzie podpisać lub aneksować co najmniej kilkadziesiąt umów.

Część z nich to umowy wykonawcze do tzw. umów ramowych m.in. na bojowe wozy piechoty Borsuk, które produkuje Huta Stalowa Wola (Polska Grupa Zbrojeniowa), część to będą najpewniej aneksy zmieniające źródła finansowania, a część to zupełnie nowe kontrakty. Wiadomo, że jeśli chodzi o amunicję, to umowy będą powiązane m.in. z programem Narodowej Rezerwy Amunicyjnej, w ramach którego kupujemy amunicję 155 mm.

Czytaj więcej

Przemysł Zbrojeniowy

Broń czy PKB? Jak wydawać na obronność, by gospodarka na tym zyskała

Wysokie wydatki na armię mogą negatywnie wpływać na rozwój gospodarczy. Eksperci mówią jasno: by na tym skorzystać, trzeba mieć rozwinięty własny p...