Rząd Tuska uruchamia plan B dla SAFE. Umowa z UE mimo weta prezydenta

Rząd przyjął uchwałę o programie „Polska Zbrojna”, w której Rada Ministrów upoważniła ministra obrony narodowej oraz ministra finansów i gospodarki do podpisania umowy dotyczącej SAFE. Chodzi o 43,7 mld euro, które rząd Polski chce pożyczyć od Unii Europejskiej.

Piątkowa uchwała jest reakcją na czwartkowe weto prezydenta Karola Nawrockiego, który zdecydował, że nie podpisze ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększania Bezpieczeństwa SAFE. W jego przekonaniu, zagraża ona suwerenności Polski. Zbigniew Bogucki, szef Kancelarii Prezydenta, nazwał uchwałę Rady Ministrów „obejściem prawa” i zarzucił rządowi łamanie Konstytucji.

Warto jednak przypomnieć, że pożyczki na uzbrojenia, m.in. z Korei Południowej w czasie rządów Prawa i Sprawiedliwości, także były zaciągane bez specjalnej zgody ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudy.

Umowa z UE w sprawie pożyczki z programu SAFE w najbliższych tygodniach

Weto prezydenta Nawrockiego nie wstrzyma działań rządu. W najbliższych tygodniach, być może jeszcze w marcu, ma dojść do podpisania dwóch umów z Unią Europejską: pożyczkowej i operacyjnej.

– Komisja Europejska finalizuje obecnie umowę pożyczkową, aby móc ją podpisać z polskimi władzami i wypłacić zaliczkę już w kwietniu – poinformował Thomas Regnier, rzecznik prasowy KE. Zaliczka ma wynosić 15 proc. całej kwoty, a więc ponad 6 mld euro (ponad 25 mld zł).

Czytaj więcej

Modernizacja Sił Zbrojnych

Wojna w Zatoce Perskiej może wpłynąć na dostawy uzbrojenia dla Polski

W USA zakontraktowaliśmy m.in. czołgi Abrams, samoloty F-35, ale też baterie Patriot i pociski do nich. Jest ryzyko, że dostawy tych ostatnich mogą...

Jakie są konsekwencje prezydenckiego weta? By wykorzystać pożyczane środki, rząd skorzysta z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ), który powstał w wyniku przyjętej w 2022 r. ustawy o obronie Ojczyzny. To właśnie za pomocą tego funduszu, którego operatorem jest Bank Gospodarstwa Krajowego, były brane pożyczki m.in. na uzbrojenie z Korei Południowej czy ze Szwecji.

Poprzez FWSZ może nie być możliwe sfinansowanie planowanych wcześniej w ramach SAFE działań Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, m.in. zakupu pojazdów dla Straży Granicznej, czy planów Ministerstwa Infrastruktury. Za to dobrą wiadomością jest to, że w uchwale rząd podtrzymał deklarację, iż pieniądze pożyczane w ramach Instrumentu SAFE nie będą spłacane z budżetu resortu obrony narodowej, co było m.in. jednym z punktów spornych z opozycją w trakcie prac nad zawetowaną ustawą. Taki zapis gwarantuje, że 3 proc. PKB, które zgodnie z ustawą o obronie Ojczyzny co roku musimy wydawać na obronność, nie będą przeznaczane na spłatę zaciąganych właśnie pożyczek.

80 dni na kontrakty zbrojeniowe finansowane z programu SAFE

Co dalej? Teraz olbrzymią pracę będzie musiała wykonać Agencja Uzbrojenia, która odpowiada za kontraktowanie sprzętu, i przedstawiciele przemysłu zbrojeniowego. W ciągu 80 dni trzeba będzie podpisać lub aneksować co najmniej kilkadziesiąt umów.

Część z nich to umowy wykonawcze do tzw. umów ramowych m.in. na bojowe wozy piechoty Borsuk, które produkuje Huta Stalowa Wola (Polska Grupa Zbrojeniowa), część to będą najpewniej aneksy zmieniające źródła finansowania, a część to zupełnie nowe kontrakty. Wiadomo, że jeśli chodzi o amunicję, to umowy będą powiązane m.in. z programem Narodowej Rezerwy Amunicyjnej, w ramach którego kupujemy amunicję 155 mm.