Jak wygląda obecnie sytuacja odnośnie do produkcji i dostawy podzespołów w ramach pierwszej fazy programu „Wisła"?

Dotrzymujemy naszych zobowiązań wobec MON i dostarczymy elementy systemu Patriot zgodnie z bieżącą umową, budżetem i harmonogramem. Pierwsza jednostka ogniowa zostanie dostarczona rządowi USA przed terminem, do końca 2021 r., natomiast pozostałe dostawy zostaną ukończone w 2022 roku. Ponieważ sprzedaż Polsce odbywa się w ramach umowy międzyrządowej – Foreign Military Sale – sprzęt zostanie najpierw dostarczony rządowi USA, a następnie przejdzie procedurę testów i integracji przed ostateczną realizacją dostawy do Polski.

Jakie będą kolejne kroki po zakończeniu dostaw w 2022 r.?

Ponieważ sprzedaż Polsce odbywa się w ramach programu FMS, sprzęt zostanie najpierw dostarczony rządowi USA, a następnie przejdzie procedurę integracji i kontroli systemów (System Integration and Check-Out – SICO) przed dostawą do Polski. Po zakończeniu procedury SICO, Raytheon Missiles & Defense zapewni szkolenie w zakresie nowo dostarczonego sprzętu (New Equipment Training – NET), mające uzupełnić szkolenie, które polscy żołnierze przechodzą obecnie w USA, poświęcone eksploatacji i konserwacji systemu Patriot. Po zakończeniu szkolenia NET i wdrożeniu do użytkowania przez polski personel wojskowy będziemy nadal zapewniać pomoc techniczną w zakresie eksploatacji i konserwacji systemu.

Dlaczego uznają państwo podpisanie umowy dotyczącej drugiej fazy programu „Wisła" za takie istotne i pilne?

Polska rozpoczęła modernizację swoich zintegrowanych systemów obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, gdy zamówiła pierwsze baterie systemu Patriot w ramach pierwszej fazy programu „Wisła". Druga faza programu jest kluczowa dla kontynuacji tej modernizacji i przygotowania się na zagrożenia obejmujące taktyczne pociski balistyczne, zaawansowane pociski manewrujące i broń hipersoniczną. Firma Raytheon Missiles & Defense jest gotowa do współpracy z polskim rządem i przemysłem aby zapewnić 360-stopniowe wykrywanie celów w poszczególnych warstwach obrony, jako element jednego spójnego systemu przechwytywania i zwalczania wszystkich typów zagrożeń lotniczych i rakietowych. Obejmuje to zintegrowanie w ramach drugiej fazy radaru nowej generacji (Lower Tier Air and Missile Defense Sensor – LTAMDS). Ponieważ firma Raytheon została wybrana przez rząd USA, który podpisał z nią kontrakt na dostarczenie radaru nowej generacji – LTAMDS, przewidujemy kontynuację rozmów dotyczących drugiej fazy.

Harmonogram drugiej fazy jest istotny również dla polskich partnerów przemysłowych uczestniczących w programie Wisła, ze względu na konieczność utrzymania przez nich zdolności produkcyjnych i potencjału technologicznego. Jeśli między pierwszą a drugą fazą wystąpi długa przerwa, linie produkcyjne i procesy technologiczne mogą się zatrzymać, i ich ponowne uruchomienie będzie wymagało dodatkowych nakładów inwestycyjnych, czasu i starań.

Jakie są korzyści płynące dla polskiego przemysłu z pierwszej fazy programu „Wisła"? Jak ocenia pani współpracę z przemysłem?

Współpraca z polskim przemysłem układa się bardzo dobrze. Mamy dobre relacje z dziewięcioma partnerami przemysłowymi w Polsce, z którymi mamy kontrakty na produkcję w programie Wisła i sprzęt wytwarzany jest we wszystkich tych zakładach. Dowodem tych roboczych relacji jest to, że przygotowujemy właśnie nasze pierwsze dostawy zgodnie z harmonogramem.

Jak kontynuowana będzie współpraca z przemysłem obronnym w ramach drugiej fazy programu „Wisła"?

Nasze postępy i wyniki osiągnięte w fazie pierwszej zapewniają nam mocną pozycję wyjściową dla fazy drugiej, dzięki wypracowanej już współpracy oraz solidnym, utrwalonym relacjom partnerskim z przemysłem (który skorzysta na pracach produkcyjnych przewidzianych w drugiej fazie). Komponenty systemu Patriot produkowane obecnie w Polsce – a można je już zobaczyć i dotknąć ich – są dowodem naszego zaangażowania i zdolności do budowy długoterminowej wzajemnie korzystnej współpracy z Polską.

Naszym zdaniem bardzo istotną kwestią jest niedopuszczenie do opóźnienia rozpoczęcia fazy drugiej. Nie tylko ze względu na zapewnienie Polsce przez tę fazę niezbędnych zdolności obronnych, ale także dlatego, że pozwoli ona utrzymać nieprzerwany tryb pracy polskich zakładów i linii produkcyjnych, uruchomionych w fazie pierwszej. Doskonałym przykładem tego jest wyrzutnia M903 produkowana przez Hutę Stalowa Wola. Co więcej, ponieważ mamy już podpisane umowy offsetowe dla fazy pierwszej, chcielibyśmy rozpocząć rozmowy o tym, w jakich dziedzinach polski przemysł mógłby zawalczyć o udział w globalnym łańcuchu dostaw na potrzeby radaru LTAMDS stanowiącego, jak wspomniałam fundament drugiej fazy programu Wisła.

W drugiej fazie oferujemy też opcjonalnie niskokosztowy pocisk przechwytujący SkyCeptor. SkyCeptor uzupełni system jako przystępny cenowo efektor mogący w pełni wykorzystać możliwości dookólnej obserwacji planowanej dla fazy drugiej. Zakup SkyCeptora oznacza ogromny transfer technologiczny i pokaźny udział polskiego przemysłu.

Jak wyglądają sprawy z umową offsetową? Z czego składać będzie się offset hybrydowy?

Hybrydowe rozwiązanie offsetowe opracowane przez MON jest pomysłowe i praktyczne. Równoważy ono realizację pierwotnych zobowiązań offsetowych opracowanych podczas tworzenia programu „Wisła" z nową wersją zobowiązań.

Niedawno podpisane zostały umowy z PGZ, których celem jest realizacja zobowiązań Raytheon Missiles & Defense w ramach offsetu w pierwszej fazie „Wisły". Obejmują one także umowy licencyjne między PGZ a Northrop Grumman, dotyczące tego obszaru programu, w którym uczestniczy Northrop Grumman. Umowy te dotyczą 11 zobowiązań offsetowych, które zapewnią PGZ oraz członkom konsorcjum wiedzę, pomoc techniczną i szkoleni pozwalające im rozbudować zdolności w zakresie zarządzania projektami, technologii oraz produkcji i pozwolą realizować strategię modernizacji sił zbrojnych. Raytheon wywiąże się także z zobowiązania offsetowego wobec Wojskowego Instytutu Technicznego Uzbrojenia (WITU), w ramach którego pracownicy WITU otrzymają wysoce techniczne przeszkolenie ze strony ekspertów Raytheona. Dzięki niemu nabędą kompetencje do kwalifikowania i certyfikowania wyprodukowanych w Polsce wyrzutni i pojazdów ciężarowych przeznaczonych dla systemu Patriot.

Wraz z tymi pierwszymi umowami rozpocznie się bezzwłocznie transfer najpilniejszych technologii niezbędnych do wywiązania się z harmonogramu programu „Wisła". W kolejnym etapie tego podejścia hybrydowego Raytheon będzie ściśle współpracował z MON, aby dostosować transfer naszych technologii do najważniejszych potrzeb Polski. Jest to naszym zdaniem idealne rozwiązanie.

Czy Raytheon pomoże polskiemu przemysłowi unowocześnić obecnie stosowane technologie?

Współpraca przy realizacji offsetu otworzy przed polskim przemysłem nowe perspektywy i pozwoli uzyskać dostęp do nowych technologii. Osiągnięto to również poprzez realizowaną poza offsetem współpracę Raytheona z polskim przemysłem w ramach programu „Wisła". Na przykład Raytheon i polscy partnerzy przemysłowi, WZL1, CTM, PexPool i Demarko, projektują i produkują wyposażenie pomocnicze patriotów na potrzeby pierwszej fazy programu „Wisła". Raytheon współpracuje również z HSW, WZE i ZMT w zakresie produkcji wyrzutni Patriot w Polsce. W obu przypadkach firmy te rozszerzyły swoją działalność o nowe technologie i obszary biznesowe. Stały się również częścią globalnego łańcucha dostaw Raytheona, co daje im możliwość dostarczania produktów i usług innym użytkownikom patriota.