Wojskowa Służba Zdrowia stanowi oczko w głowie obecnego kierownictwa MON. Z tego powodu rządzący zdecydowali się na sformowanie komponentu Dowództwa Wojsk Medycznych, a także reaktywację Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi. Działania te mają na celu zwiększenie jakości zabezpieczenia medycznego żołnierzy. Jednym z coraz częściej podnoszonych tematów jest stan zdrowia żołnierzy w Polsce. Dla przykładu, z badań przeprowadzonych przez Wojskowy Instytut Medyczny wynika, że ponad połowa żołnierzy po 50. roku życia ma nadwagę.
W lipcu 2025 r. szef resortu obrony Władysław Kosiniak-Kamysz wziął udział w uroczystym powołaniu ekspertów do Rad Naukowych wojskowych instytutów medycznych. W trakcie uroczystości zapowiedział, że niedługo zostanie opublikowany raport dotyczący stanu zdrowia polskich żołnierzy. Dokument miał być oparty na danych z 2024 r. i być pierwszą taką publikacją od dawna. Dzięki temu będziemy wiedzieli, gdzie jesteśmy i co trzeba zmienić. Mimo upływu czasu żaden raport nie został zaprezentowany. Zapytaliśmy więc MON o stan prac nad dokumentem.
Większość żołnierzy w Wojsku Polskim pali papierosy. To najgorszy wynik w całym NATO. Nałóg ten negatywnie wpływa na wydolność krążeniowo-oddechową.
Jak czytamy w odpowiedzi resortu obrony, raport został opracowany w kwietniu 2025 r., czyli na 4 miesiące przed zapowiedzią o jego publikacji przez ministra obrony narodowej. Dane w nim zawarte mają przedstawiać ocenę stanu zdrowia, a dokładnie to, jakie problemy medyczne dotykały żołnierzy w 2024 r. Dlaczego zatem mimo opracowania dokumentu, nie został on opublikowany?
W odpowiedzi MON czytamy, że wynika to z faktu zawarcia w raporcie wysoce wrażliwych danych na temat zdrowia żołnierzy, w tym danych ilościowych wraz z opisem jednostek chorobowych. Aktualnie przygotowywany jest raport za 2025 r. i powinien być gotowy w sierpniu. Na tę chwilę trudno jednak powiedzieć, czy ten także zostanie w pełni utajniony.
Jak MON dba o zdrowie żołnierzy?
Zapytaliśmy także, jak MON odniesie się do niepokojących danych Wojskowego Instytutu Medycznego (WIM) z 2025 r. W raporcie WIM mogliśmy przeczytać m.in. o tym, że 58 proc. żołnierzy w wieku powyżej 50 lat ma nadwagę, a ponad 46 proc. pali papierosy. To najgorszy wynik w całym NATO.
– Działania profilaktyczne w zakresie uzależnień, w tym od nikotyny, są prowadzone w jednostkach wojskowych przez psychologów wojskowych, tj. konsultantów dowódców ds. profilaktyki psychologicznej. Psychoedukacja w tym zakresie odbywa się w ramach grupowych oraz indywidualnych konsultacji psychologicznych – czytamy w oświadczeniu.
Żołnierze w Wojsku Polskim muszą co roku zdawać egzamin z WF. Niezdanie skutkuje obniżeniem oceny służbowej w trakcie opiniowania, a w skrajnych przypadkach może prowadzić do zwolnienia ze zawodowej służby wojskowej.
W 2025 r. w jednostkach wojskowych przeprowadzone miało zostać 365 konsultacji indywidualnych, których problematyka dotyczyła ryzyka uzależnienia, bez rozróżnienia w zakresie jego rodzaju. Dodatkowo w ramach Narodowego Programu Zdrowia Departament Wojskowej Służby Zdrowia ogłosił konkursy na realizację zadań w poszczególnych celach operacyjnych. W zakresie celu dot. profilaktyki nadwagi i otyłości, Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie realizował zadanie nr 6 pod nazwą „Promowanie prawidłowego żywienia i aktywności fizycznej wśród służb mundurowych”.
W ramach zadania realizowane były takie działania jak:
– edukacja i budowanie świadomości wśród służb mundurowych (platformy e-learningowe, warsztaty i szkolenia, materiały edukacyjne) – przeprowadzono 10 szkoleń dla 738 osób;
– opublikowano na platformie edukacyjnej 225 artykułów z zakresu odżywiania, aktywności fizycznej, psychologii i zdrowia;
– programy interwencyjne i diagnostyka – przeprowadzono 300 badań nutrigenetycznych, 418 badań laboratoryjnych krwi pacjentom Centrum Psychodietetycznego oraz 2520 konsultacji psychodietetycznych;
– promocja aktywności fizycznej – zorganizowanie „Festiwalu Zdrowia”, jak również wzięcie aktywnego udziału w Dniach Sportu Wojska Polskiego w Sztabie Generalnym WP oraz Pikniku Naukowo-Lotniczym w Dęblinie.
