Decyzję o wydzieleniu okrętu do zadań poza granicami kraju podpisał prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki, pełniący funkcję Zwierzchnika Sił Zbrojnych. Na tej podstawie oficerowie, podoficerowie i marynarze z 13 Dywizjonu Trałowców 8 Flotylli Obrony Wybrzeża utworzyli Polski Kontyngent Wojskowy Kormoran 2026, który w składzie zespołu NATO będzie działał od 1 lipca do 31 grudnia 2026 roku. Rejon operacji obejmuje Morze Bałtyckie, Morze Północne, Morze Norweskie oraz Ocean Atlantycki, a więc akweny o kluczowym znaczeniu zarówno dla bezpieczeństwa NATO, jak i dla polskiej żeglugi handlowej.
Sprawdzian nowego polskiego okrętu w NATO
ORP Mewa (numer burtowy 603) to trzecia z sześciu planowanych jednostek serii Kormoran II (projekt 258). Okręt zwodowano 17 grudnia 2020 roku, przekazano Marynarce Wojennej 22 grudnia 2022 roku, a banderę podniesiono na nim 14 lutego 2023 roku.
Okręt typu Kormoran II
Kadłub o długości 58,5 metra i wyporności 830 ton wykonano z austenitycznej stali nierdzewnej, ograniczającej wykrywalność pól fizycznych okrętu. To rozwiązanie kluczowe dla bezpieczeństwa załogi, bo niszczyciel min operujący w pobliżu uzbrojenia podwodnego musi maksymalnie zredukować własne pole magnetyczne, aby nie doprowadzić do przypadkowej detonacji wykrytej miny.
Uzupełnieniem napędu głównego (spalinowego) są dwa silniki elektryczne o mocy 100 kW każdy, umożliwiające pracę w tak zwanym trybie cichym, ograniczającym emisję hałasu i drgań podczas najbardziej newralgicznych faz poszukiwania min. Standardowa załoga liczy 45 osób, z możliwością zabrania na pokład dodatkowych siedmiu.
Czytaj więcej
Aby odblokować Cieśninę Ormuz Amerykanie potrzebują sojuszniczego wsparcia. Polski rząd zadeklarował wprawdzie, że nie wyślemy żołnierzy na Bliski...
Na wyposażeniu okrętu znajdują się sonar podkilowy SHL 101/TM, samobieżny sonar o zmiennej głębokości zanurzenia SHL 300, a także sonar holowany Kraken KATFISH 180. Do wykrywania i neutralizacji zagrożeń wykorzystywane są pojazdy podwodne Saab Double Eagle SAROV, które zastąpiły starsze modele stosowane na prototypowym ORP Kormoran. Całość spina system zarządzania walką SCOT M (Ship Combat Tactical System), opracowany przez Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Centrum Techniki Morskiej, integrujący podsystemy okrętowe i umożliwiający wymianę danych z zewnętrznymi systemami dowodzenia NATO.
Budową ORP Mewa zajęło się konsorcjum, w którym rolę lidera pełniła gdańska Stocznia Remontowa Shipbuilding S.A., a wspierały ją Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Centrum Techniki Morskiej z Gdyni oraz PGZ Stocznia Wojenna.
Pierwszy okręt serii, ORP Kormoran, był pierwszą od 23 lat jednostką w pełni zaprojektowaną i zbudowaną w Polsce. Program ma więc znaczenie nie tylko operacyjne, ale i przemysłowe, będąc dowodem odbudowy krajowych kompetencji w budowie okrętów wojennych.
Długa tradycja udziału polskich okrętów w zespołach przeciwminowych
Zaangażowanie polskich okrętów w działania SNMCMG1 ma długą tradycję. Jednostki z 13 Dywizjonu Trałowców, a wcześniej trałowce projektu 207P z 12 Dywizjonu Trałowców, wchodziły w skład tego zespołu cyklicznie od 2002 roku. Szczególną rolę odgrywał w tym czasie okręt dowodzenia siłami obrony przeciwminowej ORP Kontradmirał X. Czernicki, który aż pięciokrotnie pełnił funkcję jednostki flagowej SNMCMG1, w latach 2010, 2011, 2013, 2023 i 2026.
W ramach PKW Czernicki 2023, w skład kontyngentu weszły trałowce ORP Drużno i ORP Hańcza. W drugiej połowie 2025 roku, w ramach PKW Noteć 2025, półroczny dyżur pełnił trałowiec ORP Necko.
ORP Mewa będzie pierwszym niszczycielem min typu Kormoran II oficjalnie włączonym do SNMCMG1, co stanowi wyraźną cezurę w historii polskiego zaangażowania w sojusznicze siły przeciwminowe. Równolegle nadal trwa misja PKW Czernicki 2026, w ramach której Polska przejęła dowodzenie całym zespołem.
Jakie zadania będzie realizował okręt ORP Mewa w ramach zespołu NATO?
Zadania przydzielone PKW Kormoran 2026 to poszukiwanie i niszczenie niebezpiecznych obiektów podwodnych, przede wszystkim pozostałości arsenału zatopionego podczas obu wojen światowych, a także oczyszczanie z min podejścia do portów, akwenów ścieśnionych (cieśniny, kanały, fiordy) oraz szlaków żeglugowych.
Skala problemu wciąż nie jest mała. Szacuje się, że na samym Bałtyku zalega do dziś kilkaset tysięcy niebezpiecznych obiektów podwodnych z okresu obu wojen światowych.
Celem zespołu jest jednak nie tylko usuwanie zagrożeń dla żeglugi cywilnej i rybołówstwa. Misja ma na celu także budowanie świadomości sytuacyjnej poprzez patrolowanie i demonstrację obecności NATO na północnych akwenach Europy. W obliczu wzmożonej aktywności rosyjskiej na Bałtyku i licznych incydentów z uszkodzeniem podmorskiej infrastruktury krytycznej wartość takich patroli wyraźnie wzrosła.
Program Kormoran II nie kończy się na ORP Mewa. Czwarty okręt serii, ORP Jaskółka, ma wejść do służby jeszcze w 2026 roku. Kolejne dwie jednostki, ORP Rybitwa i ORP Czajka, trafią do Marynarki Wojennej w 2027 roku. Docelowo wszystkie sześć okrętów ma tworzyć trzon systemu obrony przeciwminowej Marynarki Wojennej RP.
