SAFE przyjęty przez Sejm. Co zrobi prezydent?

Ustawa tworzy Finansowy Instrument Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE, który ma być operacyjnym środkiem do wydawania pożyczek zaciąganych przez państwo polskie w unijnym instrumencie SAFE. Chodzi o 43,7 mld euro, czyli ponad 180 mld zł, które mamy przeznaczyć na projekty związane z obronnością, głównie zakup uzbrojenia.

Według deklaracji przedstawicieli rządu, ponad 80 proc. tych środków ma trafić do polskiego przemysłu obronnego, a Ministerstwo Finansów podaje, że te pożyczki są oprocentowane o co najmniej 0,7 proc. niżej niż to, co możemy pożyczyć w innych źródłach, czyli na przestrzeni kolejnych lat oszczędności na koszcie pieniądza będą liczone w dziesiątkach miliardów złotych. 

Czytaj więcej

Modernizacja Sił Zbrojnych

Pożyczki z UE dla wojska. Czy SAFE opóźni się przez politykę?

We wtorek rząd najpewniej zajmie się projektem ustawy o SAFE. By faktycznie pożyczyć ponad 180 ml...

Dwa strzały w stopę rządu

W czasie drugiego czytania strona rządowa podczas połączonych obrad Komisji Obrony Narodowej i Komisji Finansów Publicznych odrzuciła wszystkie 13 poprawek opozycji, m.in. czwartą, która wprowadzała zapis, że pożyczki będą spłacane ze środków innych niż te z części 29. budżetu, czyli spoza budżetu resortu obrony. Mimo deklaracji m.in. ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego, że „ani kapitał, ani odsetki od programu SAFE nie będą spłacane z części 29. budżetu” taki zapis nie znalazł się w przyjętej przez Sejm ustawie. To kluczowe, ponieważ brak takiego zapisu oznacza, że za kilka lat budżet MON na obronność będzie radykalnie ograniczony właśnie poprzez spłatę tych pożyczek.

Tymczasem tuż przed głosowaniem minister Andrzej Domański mówił z mównicy sejmowej tak: – Nie ma bardziej efektywnego i tańszego źródła finansowania polskiej armii niż SAFE. Oszczędności wyniosą ok. 36 mld zł, jeśli porównamy je z emisją obligacji. Każdy, kto głosuje przeciw, jest głupcem albo zdrajcą interesów Polski. Na etapie senackim wprowadzimy kompleksową poprawkę, która pokaże, że nie będzie finansowania spłaty pożyczek z części 29. budżetu – zapowiedział polityk.

Z kolei wicepremier minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz podkreślał, że w programie SAFE nie będą realizowane projekty „narzucone przez UE”, a „wnioski płynące z Wojska Polskiego”.

Z nieoficjalnych informacji „Rz” wynika, że gdyby na tym etapie wprowadzono poprawkę precyzującą, jak będą spłacane te pożyczki, to najpewniej posłowie PiS głosowaliby za. 

Czytaj więcej

Modernizacja Sił Zbrojnych

Pożyczki na uzbrojenie z SAFE częściowo umorzone? Liczy na to szef MON

Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz: wierzę, że w ciągu 45 lat, które mamy na spłatę, UE dojdzi...

Warto też podkreślić, że lista projektów, które mają być zrealizowane jest obecnie utajniona. Choć rząd już zapowiedział, że kupimy m.in. wozy bojowe Borsuk czy armatohaubice Krab produkowane przez Hutę Stalowa Wola (Polska Grupa Zbrojeniowa), to jednak pełnej listy nie ujawniono, co daje pole do domysłów i podsyca zarzuty, że z tych pożyczek będziemy finansować głównie przemysł zbrojeniowy Niemiec czy Francji. Nie ma jednak żadnych danych, które pozwalałyby na takie twierdzenia.

Pożyczki mimo weta prezydenta

Co dalej? W przyszłym tygodniu ustawa trafi do Senatu, gdzie, jak zapewnia minister finansów, zostanie wprowadzona kluczowa poprawka. Później o jej losach zdecyduje prezydent Karol Nawrocki, który w środę zwołał Radę Bezpieczeństwa Narodowego, gdzie dyskutowano m.in. właśnie o SAFE. Z wypowiedzi współpracowników prezydenta trudno wyciągnąć definitywne wnioski, co zrobi Nawrocki, ale zauważalny jest daleko idący sceptycyzm, dlatego weto wydaje się prawdopodobne.