Maciej Miłosz: Dlaczego politycy prawicy błądzą, czyli o pożyczkach z UE na uzbrojenie

W polskiej polityce jesteśmy regularnie świadkami głośnych sporów, o których zazwyczaj po krótkim czasie niewielu pamięta. Wydaje się, że obecnie jesteśmy świadkami kolejnego. I tak szef prezydenckiego Biura Bezpieczeństwa Narodowego, Sławomir Cenckiewicz, pisze o swoich wątpliwościach co do unijnego instrumentu pożyczkowego SAFE i ubolewa, że ten mechanizm „nie daje możliwości kontynuowania zakupów w USA i Korei”. Dalej polityk przyznaje, że obawia się „skoku w nieznane, czyli wejście w wieloletni proces budowania europejskich (niemieckich) i własnych zdolności (fajnie!), z postępującym konfliktem politycznym z USA i ograniczeniem współpracy z amerykańskim sektorem wojskowym”.

Natomiast Przemysław Czarnek, jeden z ważniejszych polityków Prawa i Sprawiedliwości, mówi o tym, że za te pożyczone środki „można będzie kupić sprzęt tylko u Niemców i Francuzów”. To nie jest prawda. To jest fałsz. „Przyszły premier” ordynarnie kłamie.

Rekordowe środki dla polskiej zbrojeniówki

Przejdźmy więc do faktów. SAFE to unijny mechanizm finansowy, w ramach którego możemy pożyczyć 43,7 mld euro, czyli ponad 180 mld zł, które przeznaczymy głównie na zakup uzbrojenia. Te środki będą oprocentowane taniej niż te, które obecnie pożyczamy na takie zakupy w ramach Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, a na dodatek spłata jest mocno odwleczona w czasie. Przez pierwszych 10 lat spłacamy tylko odsetki (ok. 3 proc. w skali roku), później na spłatę całości mamy kolejnych 35 lat.

Czytaj więcej:

Raporty ekonomiczne

Rekord: kupujemy uzbrojenie za ponad 600 mld zł

Pod koniec 2025 r. Agencja Uzbrojenia...

Pro

Według deklaracji polityków rządu i tzw. planu krajowego, który przedłożyliśmy Komisji Europejskiej, ok. 80 proc. tej kwoty ma trafić do polskiego przemysłu obronnego. Biorąc pod uwagę, że te 150 mld zł musi być rozdysponowane do końca 2030 r., tylko z tego źródła do naszej zbrojeniówki co roku będzie płynąć 30 mld zł. To tyle, ile w rekordowym pod tym względem 2025 r. – Nigdy tak wysokiej alokacji w polskim przemyśle obronnym nie było. Cieszę się, bo to jest olbrzymi impuls do rozwoju dla zbrojeniówki. Ale to nie jest jedyne źródło finansowania zakupów uzbrojenia dla Wojska Polskiego. Przecież dalej, zgodnie z prawem z budżetu państwa na obronność musimy przeznaczać co najmniej 3 proc. PKB i dalej będzie działał Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych. Z tych źródeł będzie można kupować sprzęt także spoza UE – mówi „Reczpospolitej” Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, Pełnomocnik Rządu do spraw Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy.

I tutaj dochodzimy do wątpliwości Sławomira Cenckiewicza. SAFE nie oznacza przerwania albo wstrzymania zakupów zbrojeniowych w USA. My cały czas płacimy za dostarczane nam baterie systemu Patriot, mające wkrótce przylecieć samoloty F-35 czy też superdrogie śmigłowce AH-64 E Apache. To się nie zmieni. Dalej możemy składać hołd lenny naszemu najbardziej istotnemu sojusznikowi.

Słuchać prezesa ze zrozumieniem

Za to dzięki tym pożyczkom i olbrzymim zakupom, które złoży Ministerstwo Obrony Narodowej, zmienić się może polska zbrojeniówka. Do tej pory w ramach Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych zaciągaliśmy pożyczki na zakup sprzętu zza granicy – ze wspominanych Stanów Zjednoczonych, ale też Korei Południowej, Szwecji czy Wielkiej Brytanii. Teraz znów pożyczamy. Ale taniej. I z tą różnicą, że zdecydowana większość tych środków ma trafić do polskiego przemysłu obronnego.

To z nich kupimy kolejne wozy bojowe Borsuk czy armatohaubice Krab, które produkuje będąca częścią Polskiej Grupy Zbrojeniowej Huta Stalowa Wola. To właśnie z tej puli sfinansujemy kolejne systemy rozpoznawczo-uderzeniowe Gladius wytwarzane przez Grupę WB, czy amunicję od skarżyskiego Mesko. By sprostać tak dużym zamówieniom wiele z polskich zakładów przemysłu obronnego będzie musiało zwiększyć swoje zdolności produkcyjne. I zrobić to szybko – cały projekt ma być przecież zakończony do 2030 r.

Czytaj więcej

Modernizacja Sił Zbrojnych

Polska stawia tarczę antydronową za 15 mld zł. MON rusza z gigantycznym zakupem

Po niezrozumiałych opóźnieniach i ignorowaniu zagrożenia, Wojsko Polskie wreszcie ma podpisać umo...

Warto też przypomnieć, że choć z założenia mechanizm SAFE ma promować wspólne zakupy tego samego sprzętu przez kilka krajów UE, to przez pierwszy rok obowiązuje tzw. derogacja pozwalająca na pożyczki na samodzielne zakupy przez jeden kraj. I to w dużej mierze z tej furtki skorzystamy, by większość tych zakupów skierować na własne podwórko.