W piątek nad ranem, w czasie zmasowanego rosyjskiego ataku na Ukrainę, trzy obiekty naruszyły polską przestrzeń powietrzną. Według szefa MON Władysława Kosiniaka-Kamysza były to dwie rakiety i najpewniej dron z napędem odrzutowym. Spadły w Nowym Lipowcu na Lubelszczyźnie oraz w Rudniku nad Sanem i Mołodyczu na Podkarpaciu. Premier Donald Tusk ocenił, że zdarzenie wygląda na celową prowokację, i zwrócił uwagę, że obiekty spadły niedaleko Nowej Dęby, gdzie ćwiczą wojska Koalicji Chętnych. Według dostępnych obecnie informacji nikt nie ucierpiał.
Nie przedstawiono dotąd publicznie dowodów, które rozstrzygałyby, czy obiekty skierowano nad Polskę celowo. Moskwa otwarcie występuje natomiast przeciwko ćwiczeniu i planom rozmieszczenia sił koalicji w Ukrainie. Rzeczniczka rosyjskiego MSZ Maria Zacharowa nazwała je przygotowaniami do niedopuszczalnej interwencji państw NATO i zapowiedziała, że wszelkie siły europejskie w Ukrainie będą dla Rosji uprawnionymi celami.
KOALICJA 26.2. Pierwszy sprawdzian sił dla Ukrainy
Zasadnicza część ćwiczenia KOALICJA 26.2 trwa od 9 do 22 listopada. To pierwsze duże ćwiczenie Wielonarodowych Sił na rzecz Ukrainy (Multinational Force-Ukraine, MNF-U), czyli wojskowego ramienia Koalicji Chętnych. Tę grupę państw, kierowaną przez Francję i Wielką Brytanię, utworzono w 2025 r., aby przygotować gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy na czas po zawieszeniu broni. Polityczne ramy przyszłego rozmieszczenia tych sił określają deklaracja paryska Koalicji Chętnych oraz deklaracja intencji Francji, Wielkiej Brytanii i Ukrainy z 6 stycznia 2026 r. Siły mają wejść do Ukrainy dopiero po wiarygodnym ustaniu walk i na wniosek jej rządu.
Czytaj więcej
Na terenie Polski spadły dwie rakiety i najprawdopodobniej dron odrzutowy – przekazał wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Ka...
MNF-U nie są strukturą NATO. Dowodzi nimi brytyjski generał broni Tom Bateman, a ćwiczenie nadzoruje wspólnie z francuskim generałem Armelem Dirou. Kwatera główna operacji mieści się w Mont-Valérien pod Paryżem. Dla organizatorów to również test, czy europejskie państwa potrafią planować, łączyć systemy łączności i dowodzić wielonarodowymi siłami poza strukturami NATO. Gen. Dirou, cytowany przez agencję AFP, nazwał manewry konkretnym pokazem zdolności MNF-U do rozmieszczenia sił zaraz po zakończeniu działań wojennych.
Kto uczestniczy w ćwiczeniu i z jakim sprzętem
Według Ośrodka Studiów Wschodnich (OSW), państwowego ośrodka analitycznego nadzorowanego przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, w zasadniczej części manewrów uczestniczy 2800 żołnierzy z dziewięciu państw: Francji, Wielkiej Brytanii, Belgii, Estonii, Hiszpanii, Holandii, Litwy, Niemiec i Szwecji (Turcja bierze udział w części morskiej ćwiczenia). Wsparcie logistyczne zapewnia im około 2 tys. polskich wojskowych. Największy kontyngent wystawiła Francja (1100 osób). Brytyjczycy przysłali 300 żołnierzy, w tym pododdziały 7. Lekkiej Brygady Zmechanizowanej, czyli słynnych „Pustynnych Szczurów”.
Jak informuje AFP, kontyngenty zagraniczne przywiozły do Polski wyłącznie lekki sprzęt, bez wozów opancerzonych, służący przede wszystkim ochronie żołnierzy. Ma to podkreślić, że ćwiczenie nie ma charakteru ofensywnego. Według brytyjskiego serwisu wojskowego Forces News poszczególne państwa przywiozły także nowe wyposażenie, m.in. drony, urządzenia zakłócające i systemy obrazowania sytuacji na polu walki.
Równocześnie w powietrzu ćwiczą brytyjskie myśliwce Eurofighter Typhoon wspierane przez samolot do tankowania w powietrzu Airbus A330 Voyager. Ich zadaniem jest przećwiczenie scenariusza, w którym siły koalicji zabezpieczają ruch cywilnych samolotów po ponownym otwarciu ukraińskiej przestrzeni powietrznej.
Ląd i morze. Jak przebiega ćwiczenie
Komponentem lądowym MNF-U dowodzi francuski generał dywizji Bruno Helluy, któremu w czasie manewrów podporządkowano wojska z ośmiu państw. Rdzeniem tej części ćwiczeń jest procedura określana w NATO skrótem RSOM, czyli przyjęcie, zgrupowanie i dalsze przemieszczenie sił. Pododdziały przybywają do Polski drogą morską, lądową i powietrzną, a następnie są przewożone koleją i transportem drogowym do Nowej Dęby, gdzie odbywa się ich integracja i wspólne szkolenie.
Część morska manewrów odbywa się w Turcji. Według OSW Turcja jest jedynym państwem aktywnie uczestniczącym w tym komponencie. Jego zadaniem jest sprawdzenie mechanizmów rozminowywania akwenów i przywracania żeglugi na szlakach prowadzących do ukraińskich portów.
Pokazuje to, że przygotowania MNF-U nie ograniczają się do możliwej obecności wojsk lądowych. Obejmują również bezpieczeństwo morskich połączeń Ukrainy i warunki funkcjonowania jej przestrzeni powietrznej. Takie są założenia dotyczące przyszłego wsparcia.
Polska jako zaplecze. Logistyka, granice i ochrona wojsk
Polska pełni w ćwiczeniu dwie role. Jako państwo-gospodarz przyjmuje sojusznicze wojska i zapewnia im zakwaterowanie, wyżywienie, paliwo, opiekę medyczną, obsługę sprzętu oraz dostęp do infrastruktury wojskowej i cywilnej. Jako państwo wiodące w obszarze logistyki organizuje i koordynuje zabezpieczenie logistyczne wielonarodowych sił. Gen. bryg. Artur Dębczak, zastępca szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, zalicza Polskę do czterech kluczowych państw koalicji obok Francji, Wielkiej Brytanii i Turcji.
Na polecenie szefa Sztabu Generalnego WP inspektorat utworzył Dowództwo Wsparcia Sił Koalicji (Polish Support Command). Od czerwca 2025 r. jest ono częścią struktur MNF-U. Służą w nim Polacy i oficerowie z innych państw. Ma planować i koordynować zabezpieczenie logistyczne na całym obszarze przyszłej operacji. Zadania te może realizować z terytorium Polski dzięki systemom łączności i systemom informatycznym.
Wojsko sprawdza przy tym procedury przekraczania granic, zarówno wewnątrz Unii Europejskiej, jak i poza nią, a także ochronę kolumn w ruchu oraz rozpoznanie tras. W przedsięwzięcie włączyły się Wojska Obrony Terytorialnej, Żandarmeria Wojskowa i Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, a ze strony cywilnej policja, Straż Graniczna, Krajowa Administracja Skarbowa i Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.
To nie misja pokojowa. Co MNF-U miałyby robić w Ukrainie
Gen. Bateman podkreślał, że MNF-U nie będą ani siłami pokojowymi, ani misją monitorującą zawieszenie broni. Siły te mają przede wszystkim pomagać w odbudowie ukraińskiej armii, wysyłając logistyków, instruktorów i specjalistów od sprzętu. Do tego dochodzi rozminowanie Morza Czarnego oraz działania lotnicze, których mandat pozostaje jednak niejasny.
Czytaj więcej
W Shenzhen przywódcy USA, Chin i Rosji przyjęli deklarację pokojową. Nie minęła doba, a rosyjskie rakiety i dron zdążyły naruszyć polską przestrzeń...
OSW zwraca też uwagę na skromną skalę manewrów. Z 37 państw zaliczanych przez ośrodek do Koalicji Chętnych udział bierze tylko 11, a dwa z nich, Polska i Niemcy, zastrzegły, że swoich żołnierzy do Ukrainy nie wyślą. Zabrakło Danii, Norwegii, Łotwy, Rumunii i Bułgarii, choć wcześniej sygnalizowały gotowość do udziału. Zdaniem analityków OSW utworzenie siły MNF-U ma wzmacniać głos Europy w rozmowach pokojowych.
Poligon w Nowej Dębie leży około 100 km od granicy z Ukrainą. W czasie ćwiczenia jest miejscem integracji sił, które w przyszłości mogłyby zostać skierowane na wschód. Premier Tusk połączył upadek rosyjskich obiektów z trwającymi manewrami, choć celowego skierowania ich nad Polskę dotąd nie dowiedziono.
Jeśli podejrzenia premiera się potwierdzą, a moim zdaniem nie ma powodów, by sądzić, że jest inaczej, będzie to znaczyło, że Moskwa wysłała bardzo czytelny sygnał. Koalicja ćwiczy na Podkarpaciu logistykę pokoju. Rosja zaś przypomina, że wojna wciąż trwa. Najważniejszym sprawdzianem tego tygodnia może się okazać zatem nie sam przerzut wojsk do Nowej Dęby, lecz zdolność do ochrony całego tego zgrupowania przed rosyjskimi rakietami.